Увесь цывiлiзаваны свет дамогся годнага жыцця толькi разам з роднай мовай, зберагаючы, шануючы i памнажаючы яе здабыткi. I, наадварот, на той частцы зямной кулi, якая доўгi час была пад чужацкай няволяй i пад нацiскам страцiла родную мову, сёння пануюць беспрасветнасць i нястача.

Нялёгкая доля выпала беларусам. На сваiм гiстарычным шляху наш народ прайшоў праз нечуваныя выпрабаваннi, а ягоная крывiцка-лiцвiнская гаворка зазнала неймаверныя пакуты, ганеннi, пераследы i здзек, падобныя на тыя, што выпалi спавядальнiкам i абаронцам веры пасля нараджэння, а потым уваскрошання Госпада нашага Iсуса Хрыста.

Яшчэ ў часы нашай старажытнай дзяржавы — Вялiкага княства Лiтоўскага, якое пад моцным знешнiм нацiскам спакваля страчвала незалежнасць i духоўна разбуралася знутры, пераважная бальшыня магнатаў здрадзiла роднаму народу i пайшла на ўслужэнне да палякаў, засвоiла iх мову, культуру, традыцыi, звычаi, а ўрэшце нават адмовiлася ад свайго спрадвечнага iмя i перастала лiцвiнамi звацца...

Аднак пасля гвалтоўнага ўключэння беларускiх земляў у склад Расiйскай iмперыi шмат хто з гэтых духоўна прыгорбленых, знявечаных i прынiжаных пераваратняў пачаў не менш старанна, чым польскiя атопкi, лiзаць маскальскiя сапоги, аж са скуры вылузваючыся, перарабляючы сябе на “истинно русских патриотов”.

На шчасце, здрадзiлi i адраклiся ад сябе не ўсе. Сярэдняя i дробная шляхта не адасаблялася, мала чым адрознiваючыся ад сялянства, якое па традыцыi, часцей нават неўсвядомлена, захоўвала вернасць спрадвечным маральна-этычным духоўным каштоўнасцям i арыенцiрам. Дый сярод магнатаў надаралiся сапраўдныя патрыёты роднага краю, шчырыя абаронцы беларушчыны, пра што, прынамсi, сведчыць новая кнiга айца Аляксандра НАДСАНА “Княгiня Радзiвiл i справа адраджэння унii”.

Зусiм верагодна: калi б у Расii падзеi спынiлiся на буржуазнай рэвалюцыi, то Беларусь магла б падысцi да свайго паўнавартаснага духоўнага абуджэння i здабыцця дзяржаўнага суверэнiтэту эвалюцыйным планам, i нацыя сфармiравалася б без крывавых ахвяр i ўзрушэнняў.

Але наканавана было iншае. Нацыянальнае Адраджэнне захлынулася ў чырвоным бальшавiцкiм вiры, сiмвалам i апагеем чаго стаўся трагiчны 1937 год. Перабудова канца 1980-х дала нам яшчэ адзiн шанц выйсцi з гiстарычнага небыцця. Перабудова, нягледзячы на яе незавершанасць, да самага прадоння ўскалыхнула грамадства, узламала лёд страху, рабскага паслушэнства i прымусу. У вынiку, здавалася б, непарушная на ўсе вякi чырвоная iмперыя амаль без усякiх закалотаў i ўзрушэнняў распалася, былыя савецкiя рэспублiкi набылi дзяржаўны суверэнiтэт, сталi незалежнымi. Беларусь пачала вяртацца да сябе — спрадвечнай, натуральнай — ды атрасацца ад чужацкага наслання. Аднак перыяд апошняй беларусiзацыi быў занадта кароткiм...

З небыцця зноў паўстаў цень цара Iрада, нянавiсць i пагарда сталi вызначальнымi ў дачыненнi да ўсяго, што патрэбна любiць, шанаваць i ўслаўляць. Робiцца так, каб вобраз беларуса, вобраз народа нашага стаўся сiмвалам духоўнага выраджэння, самаедства i нiкчэмнiцтва. Нам кажуць, быццам народ сам выракаецца сваёй мовы, гэта значыць — уласнай душы. Якая хлусня! Хлусня, бо вынiкi перапiсу насельнiцтва сведчаць iншае: народ беларускi ў сваёй бальшынi застаецца самiм сабой. Прызнае роднай сваю, а не накiнутую прыхаднямi гвалтам чужацкую мову. Ну, а здраднiкi-хрыстапрадаўцы былi, ёсць i, мабыць, будуць, пакуль iснуе ўлада цемры...

Абавязак кожнага маральнага, годнага грамадзянiна краiны, незалежна ад ягонай нацыянальнай прыналежнасцi, выступiць у абарону тытульнай беларускай мовы, засцерагчы гэты найвялiкшы духоўны скарб ад гвалтоўнай смерцi i канчатковага знiкнення.